GERD – czyli choroba refluksowa przełyku.~ 8 min

0
84

Zgaga, ból w klatce piersiowej czy nawet kaszel mogą być jednym z objawów refluksu.

Świat.

W Europie objawy obejmują nawet 8,8-25,9% społeczeństwa. Za tak szybkie rozprzestrzenianie się tej choroby odpowiedzialne są między innymi: starzenie się, palenie czy zbyt duże BMI(Body Mass Index).

GERD- Co to tak właściwie jest?

GERD(Gastroesophageal reflux disease)- czyli refluks żołądkowo-przełykowy, a tak właściwie stan, który rozwija się gdy treść żołądkowa powoduje kłopotliwe objawy lub powikłania.

Jakie to są w takim razie objawy?

Typowe objawy refluxu:

  • Zgaga
  • Ból brzucha
  • Powrót treści żołądkowej do przełyku

Atypowe objawy refluksu:

  • Chroniczny kaszel- jeżeli występuje to możliwe jest odkrztuszanie wydzieliny, która znajduję się w gardle/przełyku.
  • Chrypka
  • Uczucie kuli w gardle
  • Dysfagia czyli zaburzenia połykania/przełykania
  • Ból w klatce piersiowej
  • Zapalenie oskrzeli
  • Zapalenie zatok

Możliwe wystąpienie komplikacji:

  • Zwężenie przełyku
  • Zapalenie przekłyku
  • Owrzodzenie przełyku
  • Przełyk Barretta*
  • Rak przełyku

Jeżeli te objawy nie występują często i nie utrudniają Ci jakoś specjalnie życia, nie powinieneś się tym za bardzo przejmować. Jednak jeżeli zauważysz coś niepokojącego, mądrym wyborem jest udanie się do lekarza rodzinnego albo od razu do gastrologa.

*Przełyk Barretta-„jest stanem chorobowym, który pojawia się kiedy komórki dolnej części przełyku są zniszczone w wyniku zbyt dużego narażenia na zarzucanie (refluks) kwasu żołądkowego z powrotem do przełyku. Schorzenie to charakteryzuje się zmianami w komórkach wyściełających przełyk – stają się one podobne do tych wyściełających jelito cienkie.”

Znając objawy refluksu, warto byłoby również przyjrzeć się przyczyną, do których zaliczamy głównie:

  • Płeć, a konkretnie mężczyźni bardziej narażeni są na doświadczenie objawów związanych z GERD, kobiety zazwyczaj były bardziej powiązane z NERD*.
  • Wiek, u osób starszych notuje się większe zagrożenie.
  • Ilość przyjmowanych środków przeciwbólowych.
  • Zwiększone BMI.
  • Spożywanie pewnych produktów spożywczych i napojów. Chodzi tutaj głównie o napoje gazowane czy kawę, a odnosząc się do jedzenia, należą do nich: czekolada, cytrusy, pomidory. Spotkałem się również z poleceniem unikania cebuli czy chociażby smażenia. Tutaj musimy jednak rozpatrywać to indywidualnie, bo nie u wszystkich osób, które odstawiły te produkty nastąpiła oczekiwana zmiana.
  • Spożywanie tłustych posiłków.
  • Przejadanie się.
  • Zakażenie Helicobater Pyroli.
  • Palenie czy spożywanie alkoholu.
  • Genetyka.
  • Mało aktywny tryb życia.

*NERD(Nonerosive Reflux Disease)-podkategoria GERD, w której występują kłopotliwe objawy związane z refluksem, ale przy badaniu endoskopowym(gastroskopia) nie występują nadżerki ani pęknięcia błony śluzowej przełyku.

Czy można jakoś zapobiec objawom refluksu?

Przede wszystkim można się starać zacząć od podstaw czyli zmienić swój styl życia, a konkretnie:

  • Jeżeli Twoje BMI jest wysokie, możesz zrzucić parę kilogramów.
  • Postaraj się nie pić alkoholu i rzucić palenie albo przynajmniej postaraj się to ograniczyć.
  • Zacznij się więcej ruszać.
  • Przeżuwaj dokładnie to co jesz i nie spiesz się podczas jedzenia.
  • Nie przejadaj się i ogranicz spożywanie tłustych posiłków.
  • Możesz spróbować ograniczyć konsumpcję niektórych produktów, które wymieniłem w artykule trochę wyżej. Tak jak wspominałem jest to sprawa wysoce indywidualna i nie u każdego może zadziałać.
  • Jeżeli zauważasz podobne objawy po przebudzeniu, możesz spróbować spać na dwóch poduszkach albo na innym podwyższeniu.
  • Staraj się trzymać większe odstępy między posiłkami, od 2-3 godzin w górę.
  • Nie kładź się spać i nie leż od razu po posiłku, tutaj trzymaj się tej samej porady, którą wymieniłem u góry.
  • Zadbaj o sen i unikaj stresujących sytuacji.
  • Unikaj spania na prawym boku.

Jak zapobiegać zgadze.

Tak wyglądają sposoby walczenia z tą przypadłością, na które sami mamy wpływ. W momencie kiedy to nie pomaga, wtedy już zdecydowanie powinniśmy się udać do lekarza.

Leki stosowane przy leczeniu refluksu.

Stosowanych jest głównie kilka, a konkretnie chodzi mi tutaj o PPI(Proton Pump Inhibitors), czyli inhibitory pompy protonowej oraz H2RA(H2 Receptor antagonists), czyli antagoniści receptora H2. Trzecim często spotykanym są również leki na bazie alginianu sodu, który tworzy żel w górnej warstwie żołądka. Może być łączony z lekami zobojętniającymi jak na przykład w przypadku leku Gaviscon. Możemy również spotkać się z lekami prokinetycznymi, które są odpowiedzialne za szybsze opróżnianie żołądka.

Tabletki.

(PPI)Inhibitory pompy protonowej.

Jest to najczęściej stosowany lek, za racji tego, że jego działanie jest najsilniejsze i w wielu przypadkach bardzo skuteczne. Do inhibitorów zaliczamy:

  •  omeprazol, lanzoprazol, pantoprazol, rabeprazol i esomeprazol.

Zazwyczaj stosowane dawki, w których przepisuje się te leki wynoszą 20mg raz dziennie albo dwa razy dziennie. Zdarzają się też dawki wyższego rzędu, ale raczej nie jest to powszechne rozwiązanie. Pory, w których zalecane jest przyjmowanie tych leków to 30-60 minut przed posiłkiem. Głównie zalecane jest ich przyjmowanie na czczo i/albo wieczorem przed ostatnim posiłkiem. Ważne żeby zachowywać te odstępy czasowe, ponieważ podawanie ustnie substancje wchłaniają się w dwunastnicy, dlatego nie powinny być narażone na degradację przez kwas w żołądku. Później w wątrobie przekształcone metabolity kierowane są do żołądka i w wyniku działania kwasu przekształcają się w sulfenamid. Ten z kolei reaguje z grupami sulfhydrylowymi dwóch reszt cysteiny H+, K(+)-ATPazy, w wyniku czego hamuje aktywność tego enzymu. Leki te działają tylko na aktywne pompy protonowe, które AKTUALNIE wydzielają kwas, a więc, dlatego tak ważne jest:

  • po pierwsze- odczekanie 30-60 minut po spożyciu leku, tak żeby sulfenamid mógł znaleźć się w żołądku.
  • po drugie- posiłek aktywuje pompy protonowe do wydzielania kwasu żołądkowego.

Z tego wynika, że sulfenamid będzie w stanie zahamować więcej kanalików pomp protonowych dzięki ich aktywacji przez posiłek. Wtedy działanie inhibitora będzie najskuteczniejsze.

W badaniach można znaleźć również przesłanki na temat długotrwałego stosowania PPI i związanym z tym problemem z wchłanianiem witaminy B12 i żelaza. Faktycznie były osoby, u których można byłoby wskazać taki skutek uboczny, ale problem wciąż  znajduje się w metodach badawczych i nie można było wykluczyć innych czynników takich jak chociażby nieodpowiednia dieta. Warto jednak przy długotrwałym przyjmowaniu leków obserwować i co jakiś czas zrobić sobie badania czy wszystko na pewno jest w porządku.

(H2RA)Antagoniści receptora H2.

Ten związki również stosuje się do zmniejszenia wydzielania kwasu żołądkowego. Działanie jednak jest słabsze niż w przypadku PPI. Do antagonistów zaliczamy:

  • ranitydynę, famotydynę czy nizatydynę.

Ich zaletą może być szybkość działania czy zdolność hamowania nocnego wydzielania kwasu żołądkowego, co w przypadku PPI nie działa tak dobrze. Minusem może być to, że wraz z czasem przyjmowania tego leku, jego oddziaływanie słabnie. Jego spadek można było zauważyć już po nawet jednym tygodniu stosowania.  Czyli na dłuższą metę przyjmowanie ich trochę mija się z celem. Nie mniej jednak w jednym z badań połączenie PPI i H2RA dawało doraźne efekty przy leczeniu objawów nocnych reflusku. Niestety to było tylko tymczasowe dla większości osób, z racji słabnącego oddziaływania H2RA.

Leki na bazie alginianu sodu.

Tak jak już wyżej wspomniałem, możemy spotkać się z łączenie alginianu z lekami zobojętniającymi. Takim przykładem jest Gaviscon, który składa się z:

  • alginianu sodu, wodorowęglanu sodu i węglanu wapnia.

W żołądku, po zetknięciu z kwasem, tworzą żel, który jest swego rodzaju barierą. Jest odpowiedzialna za tłumienie refluksu i łagodzenie objawów zgagi czy GERD. Poza tym tworzy tzw. kieszeń kwasową, w której PH osiąga wartości w granicach 1,5. Jony wapnia natomiast wzmacniają naszą „barierę”, która na obrazku poniżej nazywana jest tratwą. W każdym razie możecie zobaczyć, jak to w przybliżeniu wygląda.Alginian sodu w akcji.

Trzeba również podkreślić, że działanie alginianu jest szybsze w porównaniu z PPI czy H2RA. Wykazano również, że w zwalczaniu łagodnego typu GERD jest lepszy od leków zobojętniających, a w niektórych badaniach jego działanie było porównywalne do omneprazolu, który należy do substancji z grupy PPI. Badania te jednak były porównywane tylko z omneprazolem, chociażby dlatego nie powinniśmy wyciągać pochopnych wniosków i  poczekać na kolejne, które angażowałyby inne substancje z grupy PPI.

W przypadkach kiedy pacjent nie reagował odpowiednio na PPI, bardzo dobrze sprawdzało się połączenie PPI i alginianu, szczególnie w przypadkach kiedy pacjent miał objawy nocne refluksu. Alginian również bardzo dobrze sprawdzał się przy atypowych objawach GERD, takich jak chociażby kaszel.

Podsumowanie.

Napisałem ten materiał po to, żeby pomóc osobom borykającym się z tym problemem. Sam cierpię na jeden z typów refluksu, stąd też moje zainteresowanie w tym temacie. Myślę, że jeżeli pojawią się jakiekolwiek objawy od razu powinniśmy udać się do lekarza. Jeżeli jednak z jakichś powodów jesteśmy niedysponowani albo musimy czekać spory okres czasu na wizytę, część z tych informacji może pomóc. Nie chodzi mi tutaj o to, żeby od razu chwytać za leki, ale możemy zacząć od zmiany naszych nawyków dzięki, którym wiele powinno się zmienić.